Thành lập công ty GBC tại Mauritius: Điều kiện, quy trình và nghĩa vụ sau thành lập

Mauritius là trung tâm kinh doanh và đầu tư hướng tới châu Phi. Quốc gia này có lợi thế từ ba yếu tố: hệ thống pháp luật kết hợp dân luật và thông luật, mạng lưới 45 DTAA và hệ sinh thái tài chính đa dạng. Bạn có thể xem thêm bức tranh tổng quan tại bài đầu tư vào Mauritius.

• Môi trường pháp lý cho kinh doanh quốc tế: theo EDB, Mauritius có hơn ba thập kỷ kinh nghiệm trong đầu tư và tài chính xuyên biên giới, với hệ thống pháp luật kết hợp dân luật và thông luật. FSC là cơ quan quản lý thống nhất cho khu vực dịch vụ tài chính phi ngân hàng và kinh doanh toàn cầu (EDB, Financial Services). EDB cũng định vị Mauritius là trung tâm kinh doanh và đầu tư cho châu Phi.
• Mạng lưới Hiệp định tránh đánh thuế hai lần: theo Cơ quan Thuế Mauritius (Mauritius Revenue Authority ("MRA")), Mauritius đang có hiệu lực 45 hiệp định, và GBC là loại hình đủ điều kiện hưởng mạng lưới hiệp định này (EDB). Để hưởng ưu đãi hiệp định, GBC cần có Giấy chứng nhận cư trú thuế (Tax Residence Certificate, ("TRC")) do MRA cấp.
  • Lưu ý với nhà đầu tư Việt Nam: MRA hiện xếp Việt Nam vào nhóm hiệp định đang đàm phán, nên chưa có DTAA giữa hai nước đang có hiệu lực.
• Hệ sinh thái dịch vụ tài chính và quản trị doanh nghiệp: theo EDB, Mauritius có 119 ngân hàng trong nước và quốc tế, 23 công ty bảo hiểm và khoảng 100 Management Company, giúp doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ ngân hàng, bảo hiểm và quản trị doanh nghiệp tại chỗ.

Theo EDB, GBC thường được dùng cho hoạt động đầu tư nắm giữ vốn, đặc biệt khi thu nhập từ nước ngoài chủ yếu là cổ tức, tiền lãi và lãi vốn. Trên thực tế, doanh nghiệp có thể sử dụng GBC để:

• Nắm giữ cổ phần tại doanh nghiệp ở các quốc gia khác.
• Quản lý các khoản đầu tư quốc tế.
• Tổ chức cơ cấu sở hữu và dòng vốn phù hợp với hoạt động kinh doanh thực tế.

Theo MRA, một số loại thu nhập được miễn thuế một phần 80% hoặc 95% (partial exemption) nếu công ty đáp ứng điều kiện hoạt động thực chất. Các loại thu nhập tiêu biểu trong danh mục của MRA gồm:

• Cổ tức nhận từ nước ngoài.
• Tiền lãi, trừ trường hợp công ty là ngân hàng, tổ chức nhận tiền gửi, đại lý đổi tiền và một số tổ chức tài chính khác.
• Lợi nhuận từ cơ sở thường trú ở nước ngoài (foreign permanent establishment).
• Thu nhập của quỹ đầu tư tập thể, quỹ đóng và các đơn vị quản lý quỹ, tư vấn đầu tư do FSC cấp phép.

Với mức miễn 80%, chỉ 20% thu nhập đủ điều kiện chịu thuế suất 15%, tương đương thuế suất hiệu dụng 3% trên khoản thu nhập đó.

Trước khi thành lập công ty GBC tại Mauritius, doanh nghiệp cần đánh giá 4 giới hạn về thuế suất, điều kiện hoạt động thực chất, nghĩa vụ thuế ở quốc gia khác và yêu cầu thẩm định của ngân hàng:

• Không mặc nhiên được miễn thuế hoặc áp dụng thuế suất ưu đãi: thuế suất tiêu chuẩn là 15%, và khấu trừ một phần chỉ áp dụng khi công ty đáp ứng điều kiện hoạt động thực chất.
• Phải đáp ứng điều kiện hoạt động thực tế, hiện diện kinh tế và quản trị phù hợp: GBC phải có ít nhất 2 giám đốc cư trú tại Mauritius; tài khoản ngân hàng chính, sổ sách kế toán và việc kiểm toán báo cáo tài chính đều ở Mauritius (EDB).
• Nghĩa vụ thuế tại Mauritius không thay thế nghĩa vụ thuế ở quốc gia khác: nơi phát sinh thu nhập và nơi chủ sở hữu cư trú vẫn có thể phát sinh nghĩa vụ thuế riêng.
• Ngân hàng thẩm định độc lập: ngân hàng có thể yêu cầu chứng từ về nguồn tiền, mô hình kinh doanh và giao dịch dự kiến, kể cả khi công ty đã được cấp phép.

Chuyên gia ExportHelp chia sẻ: "GBC là công cụ để tổ chức hoạt động quốc tế minh bạch, không phải giải pháp giảm thuế tự động. Doanh nghiệp nên bắt đầu từ câu hỏi hoạt động thực tế diễn ra ở đâu, đối tác nằm ở quốc gia nào, rồi mới đánh giá GBC có phù hợp hay không".

Theo FSC và Cơ quan Đăng ký Công ty và Doanh nghiệp Mauritius (Corporate and Business Registration Department ("CBRD")), công ty có Global Business Licence cần:

• Tên công ty không trùng với tên đã đăng ký và địa chỉ trụ sở đăng ký (registered office) tại Mauritius, thường do Management Company cung cấp.
• Địa chỉ trụ sở đăng ký (registered office) tại Mauritius, thường là do Management Company cung cấp.
• Tối thiểu 2 cổ đông; nếu cổ đông là pháp nhân, cần có thư ủy quyền cho người ký đại diện
• Tối thiểu 2 giám đốc cư trú tại Mauritius; giám đốc không được là pháp nhân (corporate director)
• Có thư ký công ty (theo Guide của FSC, thư ký của GBC là Management Company)
• Do một Management Company được FSC cấp phép quản lý
• Khai báo chủ sở hữu hưởng lợi (Beneficial Owner); nếu sở hữu gián tiếp, cần nộp sơ đồ cơ cấu sở hữu.
• Văn bản đồng ý của giám đốc (mẫu F7), thư ký (mẫu F8) và cổ đông (mẫu F9).
• Điều lệ công ty (nếu có), kèm xác nhận pháp lý.

Lưu ý: các nghĩa vụ như duy trì tài khoản ngân hàng chính tại Mauritius, lưu sổ sách và kiểm toán tại Mauritius là điều kiện hoạt động thực chất phải duy trì sau thành lập, không phải tài liệu nộp khi đăng ký.

Công ty GBC chỉ được thành lập sau khi FSC chấp thuận, và hồ sơ xin Global Business Licence phải nộp qua một Management Company.

Hoạt động thực chất là yêu cầu chứng minh công ty thật sự được quản lý và tạo ra thu nhập tại Mauritius, không chỉ đăng ký trên giấy. Các yêu cầu mà GBC phải đáp ứng theo EDB và FSC bao gồm:

• Thực hiện hoạt động tạo thu nhập cốt lõi tại hoặc từ Mauritius, với số lượng nhân sự đủ trình độ hợp lý và mức chi phí tối thiểu tương xứng với quy mô hoạt động.
• Được quản lý và kiểm soát từ Mauritius, và được quản lý bởi một Management Company.
• Có ít nhất 2 giám đốc cư trú tại Mauritius, đủ năng lực để hành động độc lập; họp hội đồng giám đốc có ít nhất 2 giám đốc từ Mauritius.
• Có ít nhất 2 giám đốc cư trú tại Mauritius, đủ năng lực để hành động độc lập.
• Duy trì tài khoản ngân hàng chính tại Mauritius.
• Lưu sổ sách kế toán tại trụ sở đăng ký ở Mauritius.
• Lập và kiểm toán báo cáo tài chính tại Mauritius.

FSC đánh giá "số lượng nhân sự hợp lý" và "chi phí tối thiểu tương xứng" theo từng trường hợp cụ thể.

Theo MRA, GBC có thể được miễn thuế một phần 80% hoặc 95% với một số loại thu nhập (cổ tức nước ngoài, tiền lãi, lợi nhuận từ cơ sở thường trú ở nước ngoài và các loại khác trong danh mục của MRA) nếu công ty đáp ứng đồng thời các điều kiện:

• Thực hiện hoạt động cốt lõi tạo thu nhập tại Mauritius.
• Sử dụng đủ số lượng nhân sự có năng lực phù hợp.
• Có mức chi tiêu tối thiểu tương xứng với quy mô hoạt động.

Lưu ý: khoản tiền lãi được miễn thuế một phần không áp dụng cho một số đối tượng như ngân hàng, tổ chức nhận tiền gửi phi ngân hàng, đại lý đổi tiền và ngoại hối, công ty bảo hiểm, công ty cho thuê tài chính và công ty cung cấp bao thanh toán, bán chịu hoặc mua trả góp (theo MRA).

Chuyên gia ExportHelp nhận định: "Yêu cầu hoạt động thực chất không phải thủ tục một lần. Ngân hàng, FSC và MRA đều có thể xem xét lại trong suốt quá trình hoạt động, nên bạn cần dự trù chi phí giám đốc cư trú, kế toán và kiểm toán tại Mauritius ngay trong kế hoạch tài chính ban đầu".

Global Business Licence cho phép công ty hoạt động kinh doanh toàn cầu, nhưng không thay thế giấy phép chuyên ngành. Theo EDB, các hoạt động tài chính của GBC như quản lý tài sản, tín dụng, lưu ký, phân phối sản phẩm tài chính, bao thanh toán, cho thuê tài chính và quản lý ngân quỹ đều cần giấy phép bổ sung. Vì vậy, trước khi nộp hồ sơ, bạn cần:

• Xác định hoạt động dự kiến có thuộc lĩnh vực phải xin giấy phép riêng hay không.
• Kiểm tra yêu cầu của FSC và cơ quan quản lý chuyên ngành liên quan trước khi triển khai.

Theo FSC, hồ sơ xin Global Business Licence phải nộp thông qua một Management Company do FSC cấp phép, có thể qua Online Submissions Platform của FSC. Theo Guide to Global Business của FSC, bộ hồ sơ gồm:

• Đơn xin cấp phép (mã FS-4.1) và checklist do Management Company hoàn thành, có người có thẩm quyền của Management Company ký.
• Thư xin cấp phép (covering letter) của Management Company gửi FSC.
• Tuyên bố của bên nộp đơn (Declaration by Applicant) xác nhận đơn được nộp với thẩm quyền phù hợp, do công ty hoặc Management Company ký.
• Xác nhận của Management Company rằng đã thực hiện thẩm định đầy đủ đối với chủ sở hữu hưởng lợi.
• Giấy xác nhận pháp lý (legal certificate) của luật sư, tư vấn pháp lý hoặc công ty luật rằng hồ sơ tuân thủ pháp luật Mauritius. Theo Guide, thiếu giấy xác nhận này thì đơn không có hiệu lực (Điều 72(1)(b) Financial Services Act 2007).
• Kế hoạch kinh doanh, thông tin về nguồn vốn và tài liệu thẩm định khách hàng.

Checklist hồ sơ GBC của FSC yêu cầu các tài liệu phải được chứng thực (certified), và nêu thông tin về thư ký công ty, người này phải là Management Company.

Một số quy định về hình thức:

• Hồ sơ nộp bằng tiếng Anh hoặc tiếng Pháp; tài liệu bằng ngôn ngữ khác phải kèm bản dịch có chứng thực của người dịch đủ năng lực.
• Phải trả lời mọi câu hỏi trong đơn; câu không áp dụng ghi "Not Applicable".
• Hồ sơ chưa đầy đủ sẽ bị trả lại. Nếu Management Company không phản hồi câu hỏi của FSC trong 2 tháng, đơn bị coi là đã rút và phải nộp lại, kèm phí xử lý.
• Địa chỉ của cá nhân phải là địa chỉ cư trú thường xuyên, không dùng hộp thư bưu điện; giám đốc không được là pháp nhân (corporate director).

Sau khi cấp phép, Global Business Licence không có ngày hết hạn, nhưng hiệu lực phụ thuộc vào việc công ty còn đủ điều kiện và đã nộp phí thường niên của năm tài chính hiện hành (bắt đầu từ ngày 01/07).

Để bạn chuẩn bị đúng và đủ ngay từ đầu, chuyên gia ExportHelp tổng hợp danh mục hồ sơ thành lập công ty theo CBRD dưới đây:

• Mẫu F7 (văn bản đồng ý của giám đốc), F8 (thư ký) và F9 (cổ đông, ghi rõ số lượng, loại cổ phần và số tiền đã thanh toán).
• Điều lệ công ty (nếu có), do ít nhất một người nộp đơn xác nhận, kèm giấy xác nhận pháp lý do luật sư ký.
• Thư ủy quyền cho người ký đại diện nếu cổ đông là pháp nhân, và phiếu ủy quyền (proxy form) nếu đại diện ký thay cổ đông.
• Khai báo chủ sở hữu hưởng lợi (Beneficial Owner) và sơ đồ cơ cấu sở hữu nếu sở hữu gián tiếp.
• Với công ty giới hạn bởi bảo lãnh hoặc bởi cả cổ phần và bảo lãnh: thông tin thành viên (mẫu F10) và điều lệ kèm giấy xác nhận pháp lý.
• Các tài liệu chung theo danh mục thành lập công ty của CBRD, ví dụ giấy chứng nhận bảo lưu tên (nếu có), bản sao hộ chiếu của người không cư trú và giấy tờ chứng minh địa chỉ của giám đốc cư trú. Management Company sẽ cho bạn biết chính xác tài liệu nào áp dụng.
• Thông tin để cấp Thẻ đăng ký kinh doanh: tên doanh nghiệp, địa chỉ nơi kinh doanh chính, ngành nghề chung, ngày dự kiến bắt đầu, số lao động và thông tin liên hệ.

Theo CBRD, công ty chỉ được thành lập sau khi FSC chấp thuận. Khi hồ sơ hợp lệ, CBRD cấp Giấy chứng nhận thành lập (Certificate of Incorporation) và mã số công ty; FSC cấp Global Business Licence sau khi nhận được giấy chứng nhận thành lập này từ Cơ quan Đăng ký Công ty (Registrar of Companies).

Trước khi nộp hồ sơ cho FSC, Management Company sẽ thẩm định cổ đông, giám đốc và chủ sở hữu hưởng lợi (Ultimate Beneficial Owner ("UBO"), là cá nhân sở hữu hoặc kiểm soát thực sự công ty. Bạn nên chuẩn bị trước:

• Thông tin nhận diện và địa chỉ của cổ đông, giám đốc, UBO
• Sơ đồ cơ cấu sở hữu, nếu sở hữu gián tiếp qua pháp nhân
• Tài liệu chứng minh nguồn vốn và nguồn tài sản
• Bản mô tả mô hình kinh doanh, thị trường, đối tác và giao dịch dự kiến

Danh mục cụ thể có thể khác nhau tùy Management Company và mô hình kinh doanh, nên ExportHelp sẽ gửi bạn checklist cập nhật trước khi chuẩn bị hồ sơ.

Hồ sơ cho ngân hàng. Vì GBC phải duy trì tài khoản ngân hàng chính tại Mauritius, bạn cũng nên chuẩn bị trước hồ sơ mở tài khoản. Ví dụ, một ngân hàng tại Mauritius yêu cầu kế hoạch kinh doanh có chữ ký và ngày tháng, nêu nguồn vốn ban đầu, nguồn tài sản và dòng tiền liên tục, kèm bản sao có chứng thực của Global Business Licence, và có quyền yêu cầu thêm chứng từ về nguồn tiền.

Để hạn chế việc bị FSC, CBRD hoặc Management Company hỏi lại vì thông tin lệch nhau, Chuyên gia ExportHelp đối chiếu các thông tin phải nhất quán giữa ba nhóm hồ sơ như sau:

Theo Guide to Global Business của FSC, Global Business Licence không có ngày hết hạn, nhưng hiệu lực phụ thuộc vào việc công ty còn đủ điều kiện và đã nộp phí thường niên của năm tài chính hiện hành (bắt đầu từ ngày 01/07). Các nghĩa vụ chính của công ty GBC:

• Nộp phí thường niên đúng hạn: mức phí và phụ phí nộp muộn được quy định trong biểu phí của FSC (Codified List).
• Chỉ kinh doanh đúng hoạt động đã được cấp phép: trong thư xin cấp phép, bên nộp đơn cam kết chỉ thực hiện hoạt động đã được cấp phép, trừ khi FSC cho phép khác, và tuân thủ luật Mauritius cũng như luật của nơi kinh doanh toàn cầu được thực hiện.
• Thông báo kịp thời mọi thay đổi trọng yếu về sở hữu, cấu trúc hoặc hoạt động.
• Khi mở rộng hoặc thay đổi hoạt động: cần nghị quyết của cổ đông và kế hoạch kinh doanh cập nhật gửi FSC.
• Xin giấy phép chuyên ngành nếu hoạt động mới thuộc lĩnh vực phải có giấy phép riêng.
• Lập và kiểm toán báo cáo tài chính tại Mauritius, theo yêu cầu hoạt động thực chất của FSC.
• Tuân thủ chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố (AML/CFT): FSC giám sát nội dung này cùng với quy tắc ứng xử thị trường và quản trị doanh nghiệp. Theo Guide, Management Company phải thông báo cho chủ sở hữu hưởng lợi về nghĩa vụ tuân thủ, gồm phí, nộp báo cáo tài chính và báo cáo theo luật phòng chống rửa tiền.

Theo quy định từ CBRD, công ty GBC Mauritius phải:

• Nộp phí đăng ký thường niên từ ngày 03/01 đến ngày 20/01 hằng năm.
• Có ngày khóa sổ kế toán (balance sheet date), kể từ ngày thành lập; năm tài chính đầu tiên không quá 18 tháng.
• Lập báo cáo tài chính trong vòng 6 tháng sau ngày khóa sổ, và nộp báo cáo tài chính hoặc bản tóm tắt tài chính hằng năm.
• Họp thường niên cổ đông mỗi năm một lần; năm dương lịch đầu tiên sau khi thành lập, phải thông báo cho CBRD ngày họp.
• Nộp báo cáo thường niên (Annual Return) trong vòng 28 ngày kể từ ngày họp thường niên. Nếu công ty có bất kỳ thay đổi nào về cổ đông, thành phần hội đồng giám đốc hoặc thông tin liên quan thì phải nộp báo cáo thường niên kèm bản tóm tắt tài chính, bất kể doanh thu; nếu không thay đổi, nộp mẫu "No Change Return" (F26) kèm bản tóm tắt tài chính.
• Duy trì trụ sở đăng ký tại Mauritius và thông báo cho Registrar khi thay đổi.
• Thông báo thay đổi giám đốc hoặc thư ký (bổ nhiệm, từ chức, bãi nhiệm) trong vòng 28 ngày.
• Khai báo và cập nhật chủ sở hữu hưởng lợi: khi có thay đổi trong sổ cổ đông, thông tin phải được nộp cho Registrar trong vòng 14 ngày.

Nếu không tuân thủ, công ty tại Mauritius và từng giám đốc có thể bị coi là vi phạm, và công ty có thể bị xóa khỏi sổ đăng ký theo Điều 309 Luật Công ty 2001.

Lưu ý: CBRD không tách riêng quy định cho GBC trong trang nghĩa vụ pháp lý. Với báo cáo tài chính, Management Company sẽ xác nhận cách nộp phù hợp (nộp cho Registrar hay FSC) theo quy định hiện hành.

GBC là công ty cư trú thuế tại Mauritius, nên phải tuân thủ nghĩa vụ thuế như các công ty khác. Theo MRA:

• Nộp tờ khai thu nhập trong vòng 6 tháng kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán, và nộp thuế cùng lúc. Lưu ý: nếu kỳ kế toán kết thúc vào ngày 30/06 hoặc 31/12, theo hướng dẫn của MRA, hạn nộp là 2 ngày làm việc trước ngày 31/12 hoặc 30/06 tương ứng (không tính thứ Bảy và ngày lễ), tức sớm hơn vài ngày so với cách tính 6 tháng thông thường.
• Nộp điện tử: các công ty có thu nhập chịu thuế và thu nhập miễn thuế có nghĩa vụ nộp tờ khai và nộp thuế điện tử, có thể qua hệ thống MNS; không nộp điện tử bị phạt 20% số thuế phải nộp (tối đa Rs 100.000), hoặc Rs 5.000 nếu không có thuế phải nộp.
• Nộp báo cáo tạm ứng thuế theo quý (APS) nếu thuộc diện áp dụng (không áp dụng với công ty có doanh thu dưới Rs 10 triệu mỗi năm).
• Duy trì điều kiện hưởng khấu trừ thuế một phần: hoạt động cốt lõi tạo thu nhập tại Mauritius, nhân sự đủ trình độ và chi tiêu tối thiểu tương xứng
• Xin hoặc duy trì Giấy chứng nhận cư trú thuế (TRC) nếu cần hưởng hiệp định tránh đánh thuế hai lần (theo FSC, TRC do MRA cấp).

Mức phạt khi vi phạm theo MRA: nộp tờ khai muộn bị phạt Rs 2.000 mỗi tháng hoặc một phần của tháng, tối đa Rs 20.000 đối với GBC; nộp thuế muộn bị phạt 5% số thuế; ngoài ra có lãi 0,5% mỗi tháng trên số thuế chưa nộp.

Thuế giữ lại (withholding tax) khi chi trả ra nước ngoài: Mauritius không đánh thuế giữ lại trên cổ tức. Tiền lãi và phí bản quyền (royalty) trả cho bên không cư trú chịu thuế giữ lại 15%, trừ khi DTAA với nước nhận quy định mức thấp hơn. Tiền lãi do công ty có Global Business Licence trả cho bên không cư trú từ thu nhập nguồn nước ngoài không bị khấu trừ thuế giữ lại.

Thuế bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn (Qualified Domestic Minimum Top-up Tax, QDMTT): theo Thông cáo của MRA ngày 29/10/2025, Mauritius áp dụng QDMTT từ năm tính thuế bắt đầu ngày 01/07/2025 cho công ty cư trú thuộc tập đoàn đa quốc gia trong phạm vi áp dụng. Theo quy tắc toàn cầu (Pillar Two), đây là các tập đoàn có doanh thu hợp nhất từ 750 triệu euro trở lên. Nếu GBC thuộc nhóm này, thuế hiệu dụng tại Mauritius được đưa về tối thiểu 15%.

Đây là nghĩa vụ liên tục, và FSC cũng như MRA đều có thể xem xét. Theo EDB, GBC phải luôn:

• Được quản lý và kiểm soát từ Mauritius, và do một Management Company quản lý.
• Có ít nhất 2 giám đốc cư trú tại Mauritius, đủ năng lực để hành động độc lập; họp hội đồng giám đốc có ít nhất 2 giám đốc từ Mauritius.
• Thực hiện hoạt động tạo thu nhập cốt lõi tại hoặc từ Mauritius, với nhân sự đủ trình độ và chi phí tối thiểu tương xứng với quy mô.
• Duy trì tài khoản ngân hàng chính tại Mauritius.
• Lưu sổ sách kế toán tại trụ sở đăng ký tại Mauritius.
• Lập và kiểm toán báo cáo tài chính tại Mauritius.

Khi giám đốc cư trú, thư ký hoặc Management Company thay đổi, bạn cần đảm bảo công ty không có thời điểm nào thiếu các điều kiện trên.

Chi phí thường niên của GBC thường gồm:

• Phí đăng ký thường niên với CBRD.
• Phí thường niên của FSC theo Codified List của FSC.
• Phí dịch vụ Management Company (quản lý, thư ký, trụ sở đăng ký, giám đốc cư trú nếu thuê).
• Chi phí kế toán và kiểm toán tại Mauritius.
• Thuế thu nhập và các khoản có thể phát sinh.

Theo MRA, Mauritius đang có hiệu lực 45 hiệp định thuế, và Việt Nam nằm trong nhóm 19 hiệp định đang đàm phán. Vì vậy, doanh nghiệp Việt Nam không thể dùng GBC để hưởng ưu đãi từ hiệp định giữa hai nước.

Điều này không làm mất giá trị của GBC trong mọi trường hợp. EDB (Mauritius IFC) nêu GBC đủ điều kiện hưởng mạng lưới hiệp định của Mauritius, và danh sách của MRA có nhiều đối tác ở châu Phi và châu Á như Ấn Độ, Trung Quốc, Singapore, Malaysia, Nam Phi, Mozambique, Namibia, Uganda. Nếu doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào các nước này qua GBC, quyền hưởng ưu đãi hiệp định phụ thuộc vào từng hiệp định cụ thể và vào việc GBC có TRC do MRA cấp (theo FSC) cùng các điều kiện hoạt động thực chất.

Việc góp vốn từ Việt Nam để thành lập GBC là hoạt động đầu tư ra nước ngoài. Tùy quy mô vốn và ngành nghề, dự án có thể cần Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài hoặc chỉ cần đăng ký giao dịch ngoại hối.

Về ngoại hối, nhà đầu tư cần mở tài khoản vốn đầu tư và đăng ký giao dịch ngoại hối, và chỉ chuyển tiền sau khi hoàn tất bước này. Vì vậy, bạn nên hoàn tất thủ tục tại Việt Nam trước thời điểm Management Company cần vốn để thành lập và duy trì GBC.

Thuế thấp tại Mauritius không đồng nghĩa với tổng thuế thấp. Thu nhập từ đầu tư ở nước ngoài của doanh nghiệp Việt Nam vẫn phải kê khai và nộp thuế tại Việt Nam.

Số thuế đã nộp ở nước ngoài thường chỉ được khấu trừ trong giới hạn số thuế tính theo quy định tại Việt Nam. Nói cách khác, nếu thuế hiệu dụng tại Mauritius thấp hơn, doanh nghiệp có thể phải nộp phần chênh lệch tại Việt Nam.

Khi GBC chuyển lợi nhuận về Việt Nam dưới dạng cổ tức, Mauritius không khấu trừ thuế giữ lại; với tiền lãi hoặc phí bản quyền, cần kiểm tra thuế giữ lại tại Mauritius. Nếu doanh nghiệp thuộc tập đoàn đa quốc gia có doanh thu hợp nhất từ 750 triệu euro trở lên, bạn cũng cần kiểm tra QDMTT.

Apostille là hình thức chứng nhận giấy tờ công theo Công ước miễn hợp pháp hóa giấy tờ công nước ngoài, thay cho thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự. Theo bảng trạng thái của Hội nghị La Hay về Tư pháp quốc tế (HCCH), Mauritius là thành viên Công ước từ năm 1968. Việt Nam gia nhập ngày 31/12/2025 và Công ước có hiệu lực với Việt Nam từ ngày 11/09/2026.

Bộ Ngoại giao là cơ quan cấp Apostille của Việt Nam. Một số điểm cần lưu ý:

• Xác nhận Công ước có áp dụng giữa Việt Nam và Mauritius. Nếu một quốc gia thành viên phản đối việc Việt Nam gia nhập, Công ước không có hiệu lực giữa hai nước. Hãy kiểm tra bảng trạng thái của HCCH và danh sách do Bộ Ngoại giao công bố.
• Phạm vi: Apostille áp dụng cho giấy tờ công (giấy tờ hành chính, văn bản công chứng, chứng thực), không áp dụng cho giấy tờ hành chính liên quan trực tiếp đến hoạt động thương mại hoặc hải quan, trừ một số trường hợp theo danh mục của Bộ Ngoại giao.
• Bản dịch: theo Guide to Global Business của FSC, hồ sơ phải bằng tiếng Anh hoặc tiếng Pháp, và bản dịch phải do người dịch đủ năng lực chứng nhận. Apostille xác nhận nguồn gốc giấy tờ, không thay thế việc dịch thuật.

Management Company sẽ cho bạn biết loại giấy tờ nào cần Apostille, bản sao chứng thực hay chỉ cần bản dịch.

Theo EDB, GBC phải được quản lý và kiểm soát từ Mauritius, có ít nhất 2 giám đốc cư trú tại Mauritius, họp hội đồng giám đốc với ít nhất 2 giám đốc từ Mauritius, duy trì tài khoản ngân hàng chính tại Mauritius, lưu sổ sách và kiểm toán báo cáo tài chính tại Mauritius. Vì vậy:

• Cổ đông Việt Nam không thể điều hành GBC từ xa như một công ty "trên giấy"; các quyết định quan trọng cần thực sự được đưa ra tại Mauritius với sự tham gia của giám đốc cư trú.
• Doanh nghiệp cần dự trù chi phí duy trì hằng năm, gồm phí đăng ký với CBRD, phí thường niên của FSC, phí Management Company, kế toán và kiểm toán tại Mauritius.

GBC phù hợp hơn với doanh nghiệp Việt Nam có kế hoạch đầu tư hoặc nắm giữ vốn đáng kể ở nước thứ ba (đặc biệt tại châu Phi), có khả năng duy trì bộ máy thực chất tại Mauritius, và đã tính toán tổng nghĩa vụ thuế ở cả hai nước. Với quy mô nhỏ hoặc hoạt động chủ yếu tại Việt Nam, doanh nghiệp nên cân nhắc loại hình nhẹ hơn hoặc không cần cấu trúc này.

Việc cần làm trước khi nộp hồ sơ:

Để bạn sắp xếp tiến độ đúng thứ tự giữa Việt Nam và Mauritius, Chuyên gia ExportHelp tổng hợp các việc cần hoàn tất và cơ quan, đơn vị liên quan:

Nội dung trên chỉ mang tính tham khảo, không phải tư vấn pháp lý hay thuế. Bạn nên trao đổi với luật sư và chuyên gia thuế có kinh nghiệm cả ở Việt Nam và Mauritius trước khi quyết định.